AMBI…tieus EXIN

AMBI…tieus EXIN

Wessel van Alphen

EXIN, onafhankelijk nationaal exameninstituut, ik ken het nog van mijn AMBI-examens, ontwikkelt momenteel een Europees Register voor ICT-professionals. De basis voor het register en de assessmentstools vormt het European e-Competence Framework (e-CF).

Het e-CF is ontwikkeld door het CEN, “Comité Européen de Normalisation”, een Franse standaardiseringsorganisatie opgericht in 1961 op initiatief van de EEG, tegenwoordig de Europese Unie. Deze organisatie draagt bij aan de doelstelling van vrijwillige standaardisatie binnen Europa. De CEN workshop ICT-skills is een werkplatform waarbinnen Europese ICT- en HR-deskundigen het e-CF hebben ontwikkeld.

Het e-CF wordt gepromoot door de DG INFSO waarvoor de Eurocommissaris voor de Digitale Agenda, onze Neelie Kroes, verantwoordelijk is. Het Directoraat-generaal Informatiemaatschappij en Media (INFSO) is een directoraat-generaal van de Europese Commissie en verantwoordelijk voor ontwikkeling, ondersteuning en gebruik van informatie- en communicatietechnologieën. In Nederland wordt thans gewerkt aan een groot adoptieplan, wat er toe moet leiden dat het e-CF het meest gebruikte referentiemodel wordt bij het aanname-, sollicitatie- en opleidingsbeleid binnen zowel de groot zakelijke markt als binnen de overheid.

Belangstelling genoeg dus, maar wat is het doel van en wat is het probleem bij het e-CF? Het algemene doel is om het concurrentievermogen van Europa te ondersteunen door middel van topkwaliteit ICT-ontwikkelingen. ICT is een relatief nieuw vak en het ontbreekt nog aan standaarden zoals bij juristen, accountants en medici. e-CF heeft (mede) tot doel om op gestructureerde wijze inzichtelijk te maken, en te erkennen, welke competenties bij welke ICT-functies noodzakelijk zijn. Het CEN hanteert voor een competentie de volgende definitie: een competentie is het vermogen om kennis, vaardigheden en attitude toe te passen voor het bereiken van waarneembare resultaten. Er zijn veel verschillende benamingen voor ICT-beroepen in omloop daarom worden beroepsnamen zoveel mogelijk losgelaten. De CEN workshop ICT-skills heeft wel 23 referentieprofielen ontwikkeld. Per profiel gelden 4 dimensies en een selectie uit 5 competentiegebieden, 36 competenties en 5 niveau’s. Het voert wat ver om deze allemaal hier te behandelen, maar met wat zoekwerk op het internet kom je er snel achter.

Om wel een voorbeeld te noemen:
De 4 dimensies zijn: de competentiegroep, de competentie, het niveau en  de kennisvoorbeelden.
De 5 benoemde competentiegroepen zijn A ‘Plan’, B ‘Build’, C ‘ Run’, D ‘Enable’ en E ‘Manage’.
Voor een system-architect geldt:
– uit competentiegroep A ‘Plan’: de competenties A5 en A7, niveau 4-5, kennis en skill voorbeelden K2 en S3, S5.
– uit competentiegroep B  ‘Build’: de competenties B1 en B2, niveau 4-5, kennis en skillvoorbeelden K1, K3 en S1.

EXIN ontwikkelde assessment-methodologie

Het grote probleem is echter dat het CEN heeft verzuimd aan te geven hoe je kunt vaststellen of iemand aan de vereiste competenties voldoet. Hier springt EXIN op in. Op zeer uitgebreide wijze wordt er een objectieve assessment-methodologie ontwikkeld om vast te stellen van welk competentieniveau een ICT-professional is. De output van het assessment is een  volledig beoordelingsrapport en opname in het Europese Register. EXIN heeft een reviewboard samengesteld met vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven -waaronder IT-Staffing-, overheid en onderwijs om tot een werkbaar geheel te komen. De focus ligt in eerste instantie op twee kennisgebieden, security en testing, en de eerste resultaten worden medio 2013 verwacht.

Ik ben heel benieuwd wat de IT-pro zelf van e-CF en het door EXIN in het leven geroepen register vindt. Onderdeel van het assessment voor de ICT professional vormt een “zelfassessment”. Daarin wordt het mogelijk om ofwel op “competenties” ofwel op “functienaam” te kijken wat de vereisten zijn. Er zijn 2 tools die nog niet perfect zijn maar wel enig inzicht geven:
–          CEPIS tool: http://ecompetence.cepis.org/AssessToolECF/
–          e-CF tool: http://profiletool.ecompetences.eu/

Willen jullie, als IT-pro, hier eens naar kijken en mij, via dit blog, je mening geven?

Wessel van Alphen, Directeur IT-Staffing

9 REACTIES

  1. Dag Wessel en anderen die gereageerd hebben, ik sluit me aan bij de opmerkingen welke Paul Willockx in zijn reactie heeft weergegeven; er moet alleen gekeken worden naar de afzonderlijke ICT competenties. Het EXIN assessment en Register zijn alleen gebaseerd op competenties en levels van professionalisatie. Niet op de ICT profielen. Dit is een zeer belangrijk en onderscheidend element.
    Naast het assesment t.b.v. professionals biedt EXIN tevens een softwaretool (SaaS) waarmee functies/ rollen vertaald kunnen worden naar het e-CF (in dezelfde structuur als het assesment). Hiermee kunnen, naast de inzichten in de competenties van individuen, ook de gewenste/ benodigde competenties van rollen worden weergegeven. Daarmee wordt het grote nadeel van een vergelijking met een gestandaardiseerde CEN rol opgeheven en kan voor iedere organisatie maatwerk rollen worden gecreeerd. Om een goed inzicht te verkrijgen in de aansluiting van de huidige IT professionals op toekomstscenario’s van organisaties (d.m.v. nieuwe methodieken, nieuwe businesslines, sourcingsvarinanten e.d.) is het ook mogelijk om deze scenario’s te vertalen naar e-CF competenties. Met de beschikbaarheid van een, naar het e-Cf ‘vertaalde’ competentie overzicht van een individu én van zijn/ haar (toekomstige) rol, kan de gap tussen beiden aangegeven worden welke concrete input geeft op de aansluiting van de IT professionals op de huidige- en toekomstige rollen. Over een groot geheel (afdelingen, projectteams, organisatie onderdelen e.d.) bieden deze vergelijkingen zeer interessante inzichten (fit-gap analyses, leer- en ontwikkelbehoeften).
    De ontwikkelingen in de IT sector gaan zeer snel en daarmee groeit de noodzaak voor IT professionals om zich te blijven doorontwikkelen (borging aansluiting op de arbeidsmarkt). Inzicht in de huidige en toekomstige competenties is daarom van essentieel belang.
    Ik nodig daarom alle mensen die gereageerd hebben uit om het EXIN e-CF assesment te maken om en naderhand gezamenlijk de bespreken.

  2. Hallo Wessel,

    Nog terugkomend op jouw stuk. Heb het assesment zelf niet gedaan en kijk vooral even vanuit de business invalshoek. Wat is de meerwaarde van een certificering voor klanten en natuurlijk voor de IT professional zelf en valt het systeem te borgen (en monitoren)? Is het bruikbaar en toepasbaar?

    Zeker als je het vergelijkt met overige (wereldwijde, pan-europese of nationale certificeringen)zoals bijv. een ISO (wereldwijd), MVO (wereldwijd) en NEN (nationaal) certiferingen/richtlijnen kom je al snel tot de volgende bevindingen/conclusies die dagelijks uit de praktijk blijken:
    – te complex;
    – teveel omvattend of te ruim opgezet;
    – moeilijk bruikbaar;
    – moeilijk meetbaar en te monitoren;
    – teveel mee ‘gesjoemeld’ door bedrijven (meten o.b.v. momentopnames)….. Denk bijv. aan ISO trajecten.

    En past een dergelijke ‘uniforme’ certificering wel in een verdeeld Europa (27 verschillende landen) met allemaal hun eigen onderwijscultuur? Kun je dan überhaupt de norm eenduidig maken voor alle landen, onafhankelijk van de verschillen per land? En, als nationale certificeringen/richtlijnen al lastig zijn, hoe is het dan niet met Europese normen?

    Veel vragen dus. Laat onverlet dat ik het absoluut eens ben met een ‘richtlijn’ in plaats van een certificering (te moeilijk realiseerbaar op dit vlak).

    Op basis van deze richtlijn (die dan mogelijk eenvoudiger kan worden gemaakt en meer gebaseerd op de IT werkelijkheid) kan er in ieder geval DUIDELIJKHEID worden gegeven o.b.v. objectief meetbare ‘compententies’. De gedachte (richtlijn o.g.v. compententies) ben ik het absoluut mee eens.

    Kortom; idee en initatief prima, maar (operationele) uitvoering vrij lastig zoniet onmogelijk….

    Spreek je weer.

    Gr. Leon

  3. @Bert Kroek,

    Waarschijnlijk heb je het zelfassessment gedaan van CEPIS. Hierin kun je eerst een ICT profiel/rol/functie ingeven en daarna aangeven welke competenties je bezit. De website geeft dan in % de match met jouw opgegeven profiel/rol/functie. En dan gaat het al direct fout: in de praktijk is een Architect niet te vangen in een standaard profiel. De ene architect is de andere niet. ICT professionals zijn op dat niveau niet met elkaar vergelijkbaar / herkennen zichzelf niet in het geboden profiel. Een architect is natuurlijk geen applicatiebeheerder.

    Daarom moet er _alleen_ gekeken worden naar de afzonderlijke ICT competenties. Het EXIN assessment en Register zijn alleen gebaseerd op competenties en levels van professionalisatie. Niet op de ICT profielen. Een ervaren Architect kan door zijn lange loopbaan namelijk meerdere competenties hebben ontwikkeld die buiten het standaard-profiel ligt. EXIN onderzoekt of iemand competent is en niet of iemand binnen een standaardprofiel past.

    Vanuit een HR standpunt moet een ICT professional zichzelf ook niet ontwikkelen in de richting van een standaard ICT profiel, maar die competenties ontwikkelen die hij leuk vindt / waar zijn belangstelling ligt / wat hem motiveert / wat voor de business belangrijk is.

    Ik hoop dat dit competentie-denken de zaak een beetje verduidelijkt.

    Paul Willockx
    projectleider e-Competence Register

  4. Dag Wessel,

    uitgedaagd door jouw vraag heb ik een self-assement gedaan met e-CF. Dat was een eye-opener.
    Samenvattend: hoe wordt ik door mijn ervaring in de hoek gezet.
    Laat ik beginnen met de opmerking dat ik zelf het belang zie van specificering en objectivering van de ICT rollen. Zoals je weet richt ik mezelf daarbij met name op de Architectuur rollen. Daar zit dan ook mijn eerste constatering: ik vind dat er sprake is van een erg out-of-date functiehuis met eigenlijk geen aandacht voor het architectuur vak. In mijn profiel moet ik aangeven waar mijn focus ligt (demand or supply) ik zie dit eigenlijk verder niet terugkomen in de assesment.
    Verder kan ik mijn rol als Enterprise of Informatie Architect daar niet in kwijt.
    Door mijn 20 jaar ervaring in te brengen wordt ik door de self-assement getypeerd als Applicatie beheerder. Als ik dit zo zie dan moet ik erg selectief zijn in hoe ik de self-assement invul, ik moet bijna kijken naar de gewenste functie en alleen die aspecten teruggeven die daarvoor relevant zijn.
    een ander aspect in de discussie is bijblijven en gebruik van modellen en technieken. Deze assesment zegt niets over.

    Erg boeiend, ik ga deze discussie eens opstarten op een architectuur forum.

  5. Het is mijn wereld niet deze IT wereld maar het lijkt mij, hoe het is opgezet en beargumenteerd, een heel degelijke, goed doordacht en naar de toekomst heel valide initiatief!
    vr. gr. van Eduard Schweden

  6. @Francois, @Robert @allendieopanderewijzehebbengereageerd:
    Dank voor jullie reacties.

    Het IT-vak brengt met zich mee dat de IT-pro zich moet blijven ontwikkelen. Een leven lang leren. Maar hoe? e-CF geeft daar richting aan. Hoe ziet de wereld er over 25 jaar uit? Worden dan alle IT-ers, die nu in het vakgebied werkzaam zijn, weer massaal ontslagen omdat hun kennis en kunde niet meer aansluit bij de vraag?
    e-CF komt ingewikkeld over. De focus wordt verlegd van functienaam naar competenties. Uit de competenties kunnen opdrachtgevers en werkgevers een functie samenstellen. De beroepsnaam die aan die functie gegeven wordt maakt niet meer uit. Maar dat is niet het belangrijkste. Belangrijk is dat er nagedacht is over welke kennis, kunde en attitude nodig is om tot succesvolle IT-ontwikkelingen te komen, nu en in de toekomst. Door de focus meer op de competenties te leggen kan het aannemen en opleiden van it-ers veel concreter worden gemaakt. En dat is niet alleen belangrijk voor opdrachtgevers en werkgevers, maar is net zo belangrijk voor de IT-professional zelf. De IT-pro heeft zijn eigen verantwoordelijkheid om te zorgen dat hij ‘bij’ blijft. Ooit ben ik opgeleid binnen een verzekeringsmaatschappij. Toen ik elders wilde gaan werken bleek dat een handicap te zijn. Mijn opleiding was zo toegespitst op de behoefte binnen die verzekeringsmaatschappij, dat ik buiten die maatschappij nauwelijks aan de slag kwam. Was mijn opleiding nu gericht geweest naar competenties, dan was dat een heel ander verhaal geweest (het is gelukkig allemaal goed gekomen).

    Het grote voordeel van e-CF is, dat het geadopteerd is door de overheden van de diverse Europese landen. De Nederlandse overheid gaat e-CF inzetten in haar aanname en opleidingsbeleid, maar ook in haar tenderbeleid. Hiermee zet de overheid een trend (jaja) en zal het bedrijfsleven absoluut volgen.

    De vraag of certificering, zoals Exin wil, nodig is is van geheel andere orde. Het is dezelfde vraag of ISO, NEN, MVO en ‘wat nog meer zij’-certificering nodig is. En daar is massaal JA op geantwoord. De wijze waarop Exin de assessments gaat toepassen en de verslaglegging die daar uit voortvloeit is van belang voor alle betrokkenen. Niet in het minst voor de IT-pro zelf, want hij kan zich doelgerichter bekwamen in de gewenste competenties.
    Het zal nooit een verplichting worden voor opdrachtgevers en werkgevers om e-CF certificering te eisen. Wel ben ik er van overtuigd dat e-CF een leidraad gaat worden. Een leidraad voor overheid en bedrijfsleven, maar ook voor de IT-pro met toekomstvisie.

    Gr. Wessel

  7. zie mijn bijdrages Onder Ede 1+ 2 voor zowel IT-ers als opdrachtgevers. Het idee voor een beroepscode en iets van een register om kwaliteit te waarborgen en opdrachtgevers zekerheid te bieden spreekt me zeer aan. Als ik naar de waaier van de verschillende competenties, rollen en niveaus kijk die Exin voorstelt, vrees ik toch een doodgeboren kindje; het is te complex en zal de plank mis slaan. De kern moet namelijk simpel zijn: Gij, IT-er zult integer moeten handelen, uw vak bijhouden en geen opdrachten aannemen die u eigenlijk niet waar kunt maken.

  8. Tja, het idee is niet slecht en ook niet nieuw. Ik bedoel: VRI doet al jaren een poging groot te worden als register. NgI hoopte met en voor haar leden een keurmerk te zijn. In Engeland tel je niet mee, zonder kwaliteitsregistratie. In Nederland vind je het op vele plekken terug (gezondheidszorg, notariaat, advocatuur) en moeten mensen bijscholen om voldoende punten te halen. Anders worden diensten, bijvoorbeeld van medici, eenvoudigweg niet meer vergoed door de verzekeraars.
    Maar, meneer van Alphen, dan zullen de werkgevers ook in de IT ook consequent moeten zijn en niet geregistreerden niet meer inhuren. Gaan ze dat doen?
    Nee.
    Ik ben ooit betrokken geweest bij een beroepsveldcommissie van een van de betere hogescholen van Nederland. Werkgevers in die commissie zeiden glashard: wat IT is brengen wij die jongeren wel bij, en als ze 45 jaar zijn staan er weer nieuwe jongeren voor de deur.

LAAT EEN REACTIE ACHTER