Home Internet Big Data, kleine juridische zusters

Big Data, kleine juridische zusters

72

Big Data is hot. En een beetje eng gezien alle aandacht voor de bescherming van de privacy van degenen die in de grote dataverzameling zitten. Alle aandacht voor het bestrijden van de (vermeende) big brother, kan er toe leiden dat andere juridische aandachtspunten buiten beeld verdwijnen zonder dat de exploitant van de data zich bewust is van de risico’s. Een bredere juridische scan zou verstandig zijn.

Big Data is de hype voorbij en onderdeel geworden van onze dagelijkse realiteit. Door de sterk verbeterde opslagmogelijkheden, verwerkingstijden en analysetools, kunnen gegevensverzamelingen steeds succesvoller worden gekoppeld en geanalyseerd. Het doel daarvan is in veel gevallen het maken van profielen van gebruikers, bezoekers, reizigers of welke interessante doelgroep dan ook. Ieder van ons blijkt zoveel (digitale) sporen na te laten dat uit de combinatie van gegevens behoorlijk accurate inschattingen kunnen worden gemaakt van voorkeuren en koopgedrag.

Dat particuliere bedrijven en ook overheden beschikken over tal van interessante gegevens over onze handel en wandel, roept – begrijpelijk – het clichébeeld van Big Brother op.  Alle aandacht voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer is natuurlijk terecht. Het is belangrijk dat iedereen weet welke gegevens door wie en met welk doel, worden verwerkt. Maar de privacy is niet het enige juridische issue dat van belang is bij Big Data. Ik zal hier een paar van de andere punten van aandacht noemen.

Allereerst is het de vraag van wie de gegevens eigenlijk zijn. Dit is met name van belang als er gegevensverzamelingen worden ingekocht en gecombineerd. Indien er substantieel is geïnvesteerd in het verzamelen, controleren of presenteren van de gegevens is er mogelijk sprake van een beschermde databank. De producent daarvan kan hergebruik verbieden.

Sommige gegevens, bijvoorbeeld surfgedrag, zullen zeer gewild zijn bij degene die aan profilering willen doen. Die gegevens worden door een beperkt aantal providers verzameld waardoor er vanzelf een markt ontstaat voor dit soort gegevens. Indien een partij op die markt een al te sterke positie heeft, zijn er vanuit het mededingingsrecht beperkingen aan de vrijheid om de gegevens te exploiteren. Exclusieve afspraken kunnen wel, maar niet voor langer dan een paar jaar.

Dan moet er ook nog rekening worden gehouden met het feit dat de Big Data ook interessant kan zijn voor derden.  Gegevens over locaties en verkeersbewegingen zijn voor een verzekeraar mogelijk bewijsmiddelen in een geschil over de uitkering van schade. Misbruik van een uitkering zou kunnen worden aangetoond door inzage te hebben in koopgedrag, om zo te zien of er wordt samengewoond. Derden kunnen bij de rechter inzage of een afschrift van de informatie vorderen. Dat mag geen fishing expedition worden maar waar de grenzen precies liggen weten we nog niet.

Verder zouden ook opsporingsinstanties of bestuursorganen zich kunnen melden met een beroep op bevoegdheden op grond van het strafrecht en bestuursrecht. Er lijken zelfs mogelijkheden te zijn voor particulieren om bewijsbeslag te leggen op (delen van) de informatie.

Kortom, de juridische aandachtspunten bij Big Data gaan verder dan alleen de waarborgen tegen Big Brother. De kleine juridische zusters moeten niet uit het oog worden verloren. De exploitant van Big Data doet er goed aan om via een protocol alle risico’s bij het verzamelen, combineren en analyseren van zijn Big Data te regelen.

Patrick Wit is ICT-recht advocaat en partner bij het Amsterdamse advocatenkantoor Kennedy Van der Laan

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in