
Digitale technologie is op onze Nederlandse scholen inmiddels diep verweven in het dagelijks onderwijs. Interactieve lessen, cloud platforms en verbonden apparaten bieden nieuwe manieren voor leerlingen om kennis te ontdekken en voor docenten om onderwijs te personaliseren. Tegelijk ontstaan er nieuwe dreigingen die direct de kern van veilig leren raken.
Cyberaanvallen vormen een constant en zich ontwikkelend risico, waarbij ransomware een bijzonder destructieve dreiging is. Uit het meest recente rapport van Comparitech blijkt dat de onderwijssector wereldwijd in 2025 een belangrijk doelwit van ransomware-aanvallen bleef.
Scholen zijn een makkelijke prooi
Onderwijsinstellingen trekken cybercriminelen aan vanwege de enorme hoeveelheden gevoelige gegevens die zij beheren. Studentgegevens, salarisinformatie, onderzoeksdata en persoonlijke identificatiemiddelen kunnen worden misbruikt, doorverkocht of gebruikt voor nieuwe aanvallen. Scholen en universiteiten zijn sterk afhankelijk van technologie. Netwerkstoringen kunnen examens stilleggen, communicatie verstoren en de toegang tot belangrijke data en dossiers blokkeren, waardoor deze instellingen zeer kwetsbaar zijn. Universiteiten en hogescholen bewaren vaak ook vertrouwelijke onderzoeksgegevens, die zowel financiële als reputatierisico’s met zich meebrengen.
Beperkte budgetten en technische middelen maken het lastig om cybersecurity-investeringen te prioriteren en potentiële risico’s nauwkeurig in te schatten. Tegelijkertijd vergroot de focus op toegankelijkheid, met leerlingen die hun eigen apparaten gebruiken op verschillende locaties, de blootstelling. Jongere gebruikers zijn bovendien extra kwetsbaar voor phishing, iets wat cybercriminelen vaak uitbuiten. Elk apparaat, elke login en elke verbinding kan een kwetsbaarheid vormen. Schoolleiders moeten beseffen dat beveiligingsmaatregelen niet alleen gegevens beschermen, maar ook het vermogen van de instelling om continu en veilig onderwijs te bieden.
Vertrouwen opbouwen met cyber resilience
Om deze risico’s te beperken, zullen schoolleiders cyber resilience (veerkracht) centraal moeten stellen in elke onderwijsstrategie. Het gaat niet alleen om bescherming, maar ook om de hele onderwijsgemeenschap voor te bereiden op het herkennen, weerstaan en zeker ook herstellen van cyberaanvallen. Scholen in Nederland moeten het goede voorbeeld geven door veilige digitale toegang te waarborgen en te investeren in gecentraliseerd beheer en duidelijke incidentresponsplannen.
Cyber resilience vraagt om voortdurende inzet om het recht van elke leerling op veilig onderwijs te waarborgen. Het omvat regelmatig testen van back-ups, duidelijke protocollen bij een aanval en transparante communicatie met ouders en personeel. Daarnaast is het belangrijk dat scholen regelmatig beoordelen wie toegang heeft tot welke gegevens en leerlingen duidelijke richtlijnen geven zodat zij weten hoe ze zichzelf online kunnen beschermen, zowel op school als thuis.
Een belangrijk onderdeel van moderne cyber resilience is de zogenaamde Zero Trust-aanpak. Deze werkt volgens één kernprincipe: vertrouwen wordt nooit aangenomen. Elke gebruiker, elk apparaat en elke applicatie moet continu worden geverifieerd voordat toegang wordt verleend tot waardevolle bronnen. Authenticatie is een doorlopend proces, geen eenmalige handeling. Dit beperkt de kansen voor cybercriminelen en verkleint de impact van incidenten. Zero Trust versterkt de veerkracht van scholen door strikte identiteitscontroles, toegangsbeperkingen tot alleen wat nodig is, en monitoring van netwerkactiviteiten om verdachte gedragingen snel te detecteren. Zo kunnen scholen sneller reageren, dreigingen indammen en het onderwijs ononderbroken voortzetten.
Samen vooruit
De toekomst van het onderwijs in Nederland hangt af van veilige en betrouwbare digitale toegang voor iedere leerling. Terwijl cyberdreigingen zich blijven ontwikkelen, moeten verdedigingsmaatregelen en paraatheid gelijktijdig meegroeien. Evenementen zoals IPON bieden technologie- en onderwijsleiders de kans om best practices te delen en innovatieve manieren te verkennen om veilige digitale leeromgevingen te realiseren.
Samenwerking is essentieel. Door cybersecurity in alle aspecten van schoolstrategie te verankeren, geven leiders leerlingen de vrijheid om te leren, ontdekken en groeien, terwijl veiligheid, privacy en vertrouwen gewaarborgd blijven. Sterke cybersecurity beschermt niet alleen data, maar ook de missie van het onderwijs en bereidt de volgende generatie voor om te floreren in een digitaal verbonden wereld. En daar doen we het voor!
Jean Jacques Kroesbergen, Regional Business Lead Netherlands bij Dell Technologies










