
Datacenterteams moeten steeds compactere AI-infrastructuur ondersteunen en tegelijkertijd de stroom-, koelings- en exploitatiekosten onder controle houden. Dat wordt moeilijker naarmate nieuwe CPU’s (Central Processing Units), GPU’s (Graphic Processing Units) en accelerators meer warmte per rack produceren. De vraag is daarom niet langer alleen of vloeistofkoeling technisch meer warmte kan afvoeren dan luchtkoeling, maar ook wanneer de overstap economisch gerechtvaardigd is.
Die afweging wordt urgenter nu de vermogensdichtheid in datacenters snel toeneemt. Volgens onderzoeksgegevens van IDC, gebaseerd op 300 Europese Chief Information Officers, stijgt de vermogensdichtheid van de historische norm van 15 kW naar 100 kW of meer in 2026. Naar verwachting kan dit in 2030 oplopen tot 500 kW per rack.
De financiële uitdaging
Een hogere rackdichtheid betekent niet alleen een grotere warmtebelasting, maar ook hogere koelingskosten. Toch noemt 28% van de datacenterbeheerders hoge koelingskosten als een belangrijk operationeel knelpunt, terwijl veel exploitanten hun koelingskosten niet gedetailleerd bijhouden. Daardoor is het lastig om de kosten van doorgaan met luchtkoeling te vergelijken met de investering in vloeistofkoeling.
Dat verklaart ook de terughoudendheid rond vloeistofkoeling. Veertig procent van de exploitanten vindt direct-to-chip vloeistofkoeling nog niet klaar voor grootschalige implementatie, onder meer vanwege een gebrek aan duidelijke Return On Investment. Nog eens 21% vindt de technologie niet noodzakelijk voor hun huidige roadmaps. Juist daarom begint een goede koelstrategie niet bij de keuze voor een technologie, maar bij inzicht in de huidige kosten.
Eerst meten, dan beslissen
Een geloofwaardige businesscase begint met inzicht in wat koeling momenteel kost en hoe die kosten zich ontwikkelen bij een hogere rackdichtheid. Daarbij zijn onder meer de vermogensdichtheid per rack, energieprijzen, beschikbare koelcapaciteit en de bestaande infrastructuur relevant.
Power Usage Effectiveness (PUE) geeft inzicht in de totale energie-efficiëntie van een datacenter. Met partiële PUE kan specifiek naar het energieverbruik van het koelsysteem worden gekeken. DCIM-systemen (Data Center Infrastructure Management), slimme PDU’s (Power Distribution Units) en omgevingssensoren kunnen helpen om deze gegevens op rack- of zoneniveau te verzamelen. Met die uitgangspositie kan vervolgens worden bepaald welke koeltechnologie het beste past bij de huidige en toekomstige belasting.
De juiste koeltechnologie
De beste oplossing hangt af van de rackdichtheid en de bestaande faciliteit. Luchtkoeling blijft praktisch bij lagere dichtheden, maar wordt minder aantrekkelijk naarmate meer energie en koelcapaciteit nodig zijn om warmte af te voeren.
Voor bestaande datacenters kan een Rear Door Heat Exchanger (RDHX) een tussenoplossing bieden. Hierbij wordt warmte via een vloeistofgekoelde deur aan de achterkant van het rack afgevoerd, zonder dat de volledige koelarchitectuur hoeft te worden vervangen. Dit kan de benodigde investering bij een retrofit beperken. Voor nieuwe datacenters met zeer hoge AI-dichtheden ligt direct-to-chip vloeistofkoeling meer voor de hand. Daarbij wordt vloeistof rechtstreeks naar koelplaten bij CPU’s en GPU’s geleid. De initiële investering is hoger, maar daar kunnen lagere operationele kosten en een hogere koelcapaciteit tegenover staan. De technische keuze is daarmee uiteindelijk ook een financiële keuze.
Van techniek naar businesscase
De totale businesscase moet daarom verder kijken dan alleen de aanschafprijs van het koelsysteem. Ook energieverbruik, onderhoud, beschikbare ruimte, bestaande infrastructuur en toekomstige uitbreidingen bepalen de totale eigendomskosten (TCO).
Voor datacenterbeheerders begint de beslissing dan ook niet met het kiezen van een koeltechnologie. De eerste stap is begrijpen wat koeling nu kost en hoe die kosten veranderen naarmate AI-workloads meer vermogen per rack vragen. Met die cijfers als uitgangspunt wordt duidelijk wanneer luchtkoeling volstaat, wanneer een RDHX of hybride oplossing logischer is en wanneer direct-to-chip vloeistofkoeling economisch de beste keuze wordt.
Michael McNerney, Senior Vice President Marketing & Networking security bij Supermicro










